ทำไม โรดรี้ ถึงมีค่ามากกว่าที่สถิติบอก? คำตอบอยู่ใน GoalNet

อย่างที่หลายคนรู้ดีอยู่แล้วว่า ฟุตบอลในยุคปัจจุบันถูกขับเคลื่อนด้วยข้อมูล แต่ปัญหาคือมาตรวัดส่วนใหญ่อย่าง Expected Goals (xG) หรือสถิติการยิงและจ่าย มักจะให้ราคากับผู้เล่นแดนหน้าเป็นหลัก

ระบบเหล่านี้มักมองข้ามผู้เล่นที่คอยเชื่อมเกม ครองบอล หรือทำลายเกมรุกคู่แข่ง ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญที่ทำให้ทีมชนะ

นี่คือที่มาของ GoalNet ระบบประเมินผลที่ใช้เทคโนโลยี Graph Neural Networks (GNN) โดยระบบนี้จะวิเคราะห์ว่า ฟุตบอลไม่ใช่แค่เรื่องของคนคนเดียว แต่มันคือ "เครือข่ายความสัมพันธ์"

ระบบ GoalNet จะทำการเปลี่ยนภาพการแข่งขันฟุตบอลในสนาม ให้อยู่ในรูปแบบของคณิตศาสตร์และคอมพิวเตอร์ที่เรียกว่า Graph โดยแบ่งเป็น 2 องค์ประกอบหลัก

หนึ่งคือ นักฟุตบอลทุกคน = โหนด (Nodes) แทนด้วย "จุดวงกลม" บนแผนผัง นักเตะ 11 คนในสนาม ก็คือ 11 จุดวงกลมที่มีพิกัดและการเคลื่อนที่เฉพาะตัว

สองคือ การส่งบอล/ปะทะ = เส้นเชื่อม (Edges) แทนด้วย "ลูกศร หรือ เส้นที่ลากเชื่อม" ระหว่างวงกลมสองวง 

ยกตัวอย่างให้เห็นภาพง่าย ๆ เช่น ก่อนที่ โหนดโรดรี้ จะส่งบอล โครงสร้างทีมอยู่ในจุดที่ไม่อันตราย (มีคู่แข่งขวางอยู่ 5 คน) แต่พอ โหนดโรดรี้ สร้าง 'เส้นเชื่อม' (ส่งบอล) ตัดทะลุผ่านโหนดของคู่แข่ง 5 คนไปหา โฟเด้น มันทำให้โอกาสได้ประตูของทีมพุ่งจาก 10% กลายเป็น 80% ทันที 

ดังนั้น มูลค่าจากการ "ขยับเขยื้อนโครงสร้าง" (การเปลี่ยนจากแดนตัวเองไปสู่แดนอันตราย) จึงถูกโอนกลับมาเป็นเครดิตให้ โหนดโรดรี้ เต็ม ๆ นั่นเองอธิบายคร่าว ๆ ประมาณนี้

โดย GoalNet ไม่ได้ดูแค่ว่าใครยิงประตู แต่ใช้ตัววัดที่ลึกกว่านั้นคือ Expected Threat (xT) หรือค่าความอันตรายที่คาดหวัง ซึ่งจะวัดว่าการกระทำหนึ่ง ๆ ช่วยเพิ่มโอกาสในการได้ประตูมากน้อยเพียงใด

ในกรณีของ โรดรี้ เขาคือผู้เล่นที่มีความแม่นยำในการจ่ายบอลสูงกว่า 90% ตลอดอาชีพการค้าแข้ง

ระบบ GoalNet จะทำการให้คะแนนย้อนกลับผ่านการเรียนรู้ของสิ่งที่เรียกว่า Node Embeddings 

หมายความว่า แม้ โรดรี้ จะไม่ได้เป็นคนยิงหรือแอสซิสต์ แต่ระบบจะมองเห็นว่า "การจ่ายบอลทำลายแนวรับ" หรือการยืนตำแหน่งเพื่อ "ดักทางบอล" ของเขานั้น เป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้ค่า xT ของทีมพุ่งสูงขึ้นอย่างมหาศาล

ตัวอย่างที่ชัดเจนคือ เคสการวิเคราะห์ประตูของ กรานิต ชาก้า ซึ่ง GoalNet ชี้ให้เห็นว่าค่า xT ที่แท้จริงควรถูกยกย่องให้กับการจ่ายบอลทะลุช่องจังหวะแรกที่ทำลายโครงสร้างเกมรับคู่แข่ง มากกว่าแค่ลูกยิงสุดท้าย

เช่นเดียวกับ โรดรี้ ที่มักจะเป็นคน "เซ็ตจังหวะ" ให้กับทั้ง แมนซิตี้ และทีมชาติสเปน

ความแม่นยำของ GoalNet ยังถูกยืนยันผ่าน "พะโล้" ของทีมยามขาดเขาไป ข้อมูลระบุว่า เมื่อ โรดรี้ ต้องพักยาวจากอาการบาดเจ็บ ACL ในปี 2024 แมนเชสเตอร์ ซิตี้ คว้าชัยชนะได้เพียง 4 จาก 10 นัดใน พรีเมียร์ลีก เท่านั้น

ระบบ GoalNet  สามารถตรวจจับได้ว่า การที่ไม่มี โรดรี้ คอยคุมพื้นที่ ไม่ได้ส่งผลแค่เกมรับ แต่ยังทำให้ตัวรุกคนอื่น ๆ มีพื้นที่เล่นน้อยลงและทำอันตรายได้ลดลงด้วย

อ่านมาถึงตรงนี้กล่าวคือ โรดรี้ อาจไม่ใช่คนที่ยิงประตูถล่มทลายหรือแอสซิสต์สวย ๆ แต่เขาคือ คนที่นำความนิ่ง และจัดระเบียบแผงกองกลางของ แมนซิตี้ รวมไปถึง ทีมชาติสเปน

GoalNet ทำให้เราได้เห็นถึง ความเก่งที่มองไม่เห็น ได้ด้วยตาเปล่าผ่านตัวเลข และมันถึงเวลาแล้วที่ผู้เล่นสไตล์ "ปิดทองหลังพระ" จะได้รับการเชิดชูอย่างที่พวกเขาควรได้รับจริง ๆ

ตัน กวาร์ดิโอล่า