การ์ตูนกัปตันซึบาสะมีผลต่อวงการฟุตบอลญี่ปุ่นอย่างไร?

ในวันที่ อาจารย์ทาคาฮาชิ เริ่มเขียนการ์ตูนเรื่องนี้ ญี่ปุ่น ยังไม่มีลีกอาชีพ (เจลีก) เลยด้วยซ้ำ

ส่วนนึงเขาได้รับแรงบันดาลใจจากการดู ฟุตบอลโลก 1978 ที่อาร์เจนตินา ผ่านหน้าจอทีวี และตั้งคำถามว่า "ญี่ปุ่นจะไปยืนอยู่ตรงนั้นได้ไหม?"

การวางเป้าหมายให้ตัวเอกอย่าง โอโซระ ซึบาสะ มุ่งหน้าสู่การคว้าแชมป์โลกและไปค้าแข้งในยุโรป จึงเป็นการทำลายกำแพงทางจิตใจที่คนญี่ปุ่นยุคนั้นไม่เคยกล้าคิด

ในช่วงปี 1981-1987 ซึ่งเป็นช่วงที่การ์ตูนได้รับความนิยมสูงสุด มีเด็กญี่ปุ่นกว่า 250,000 คนสมัครเข้าโรงเรียนฟุตบอล และความคลั่งไคล้นี้เองที่เป็นรากฐานสำคัญให้เกิดการจัดตั้งลีกอาชีพอย่าง "เจลีก" ขึ้นในปี 1993

อิทธิพลของ กัปตันซึบาสะ โด่งดังไปไกลถึงยุโรปและอเมริกาใต้ นักเตะระดับโลกหลายคน ต่างยอมรับว่าพวกเขาเริ่มเล่นฟุตบอลเพราะได้แรงบันดาลใจจากการ์ตูนเรื่องนี้

แม้แต่ ฮิเดโตชิ นากาตะ ตำนานแข้งญี่ปุ่นคนแรกที่ไปประสบความสำเร็จในกัลโช่ เซเรีย อา ก็เปิดเผยว่าเขาเลือกเตะบอลแทนที่จะเล่นเบสบอล และพยายามฝึกท่า "โอเวอร์เฮดคิก" ในบ่อทรายก็เพราะอ่าน กัปตันซึบาสะ

อย่างไรก็ตาม ความสำเร็จของ กัปตันซึบาสะ ก็นำมาซึ่งจุดอ่อนในแท็กติกฟุตบอลญี่ปุ่น 

เนื่องจาก ซึบาสะ เล่นในตำแหน่งเพลย์เมกเกอร์ ทำให้เด็กญี่ปุ่นรุ่นต่อรุ่นต่างแห่กันไปเล่นตำแหน่งนี้จนล้นทีม

ญี่ปุ่น กลายเป็นชาติที่ผลิตมิดฟิลด์ระดับคุณภาพออกมามากมาย เช่น เคอิสุเกะ ฮอนดะ, ชินจิ คากาวะ หรือ คาโอรุ มิโตมะ แต่กลับประสบปัญหาขาดแคลน กองหน้า และกองหลังอาชีพ

นี่คือเหตุผลที่ในยุคหลัง เราเห็นการมาของโปรเจกต์อย่าง "Blue Lock" 

ซึ่งเป็นการ์ตูนและโครงการฟุตบอลที่เน้นการสร้าง "กองหน้าจอมเห็นแก่ตัว" เพื่อมาอุดรอยรั่วที่ กัปตันซึบาสะ ทิ้งไว้

สิ่งที่น่าทึ่งที่สุดคือภาพในหน้ากระดาษกำลังกลายเป็นเรื่องจริง 

ในอดีต ซึบาสะ เคยพา ญี่ปุ่น ชนะ เยอรมนี 3-2 เรื่องนี้ถูกมองว่าเป็นเรื่องเพ้อฝัน แต่ในฟุตบอลโลก 2022 ญี่ปุ่น กลับทำได้จริงด้วยการล้มยักษ์อย่าง เยอรมนี และสเปน

ตัดกลับมาที่ ฟุตบอลโลก 2026 ที่เพิ่งเปิดฉากขึ้น ผลงานการเสมอ เนเธอร์แลนด์ 2-2 และตะกี้ที่เอาชนะ ตูนิเซีย 4-0 

วันนี้พวกเขาทำให้เห็นว่า ฟุตบอลญี่ปุ่น ก้าวข้ามขีดจำกัดของ "จินตนาการ" ไปสู่ "ความจริง" ที่เป็นระบบและยั่งยืนเรียบร้อยแล้วนั่นเอง

ปล. ผมเคยไปแลกเปลี่ยนที่ญี่ปุ่นแล้วเพื่อนที่ญี่ปุ่นสอนให้อ่านคำว่า กัปตัน ว่า คา-ปู-เต็น ไม่รู้ว่ามันอ่านแบบนี้จริงหรือเปล่า? หรือผมโดนแกล้ง ใครรู้บอกทีนะครับ

ตัน กวาร์ดิโอล่า