ทำไม สิงคโปร์ ถึงยอมซื้อลิขสิทธิ์ ฟุตบอลโลก?

หากคุณเป็นแฟนบอลใน สิงคโปร์ ภาพจำที่คุ้นเคยในช่วงทศวรรษที่ผ่านมาคือการ "ลุ้นจนวินาทีสุดท้าย" ไม่ใช่ลุ้นผลการแข่งขันในสนาม แต่เป็นการลุ้นว่าจะมีใครซื้อลิขสิทธิ์มาให้ดูหรือไม่

ย้อนกลับไปในปี 2022 ข้อมูลการถ่ายทอดสดเพิ่งจะชัดเจนเพียงแค่ 21 วันก่อนเริ่มทัวร์นาเมนต์ 

ท่ามกลางบรรยากาศที่แฟนบอลรู้สึกเหมือนถูก FIFA และสถานีโทรทัศน์ใช้เป็นเบี้ยในเกม "วัดใจ" เพื่อโก่งราคาลิขสิทธิ์เพียงเพราะ สิงคโปร์ ถูกมองว่าเป็นประเทศที่ร่ำรวย

แต่ในศึกฟุตบอลโลก 2026 ที่กำลังจะมาถึง Mediacorp สื่อระดับชาติของสิงคโปร์ได้สร้างปรากฏการณ์ใหม่ด้วยการประกาศปิดดีลล่วงหน้าตั้งแต่กุมภาพันธ์ 2026 

และที่สำคัญคือเป็นการ "ลุยเดี่ยว" โดยไม่มีชื่อของสองยักษ์ใหญ่โทรคมนาคมอย่าง Singtel และ StarHub ในช่วงเริ่มต้นเหมือนครั้งก่อน ๆ

อะไรคือเหตุผลเบื้องหลังการตัดสินใจที่เขย่าวงการสื่อแดนลอดช่องครั้งนี้? 

ผมจะพาไปเจาะลึกผ่านมุมมองเชิงกลยุทธ์ที่มากกว่าแค่เรื่องของฟุตบอลกันครับ

ในเชิงธุรกิจ นักวิเคราะห์มองว่าดีลนี้คือการยอมเป็น "Loss Leader" หรือการยอมขาดทุนในสินค้าชิ้นเดียวเพื่อดึงดูดลูกค้าให้เข้ามาในห้าง

Mediacorp กำลังใช้ฟุตบอลโลก 104 แมตช์ เป็นแม่เหล็กดึงดูดคนให้สมัครใช้งานแพลตฟอร์ม mewatch

ดร. เซชาน รามาสวามี จาก SMU ชี้ให้เห็นว่าหัวใจสำคัญไม่ใช่แค่ยอดสมัครสมาชิก แต่คือ "Data"

การที่ผู้ชมดูผ่าน Smart TV หรืออุปกรณ์พกพา ทำให้ Mediacorp สามารถเก็บข้อมูลพฤติกรรมรายบุคคลได้มหาศาล ซึ่งเป็น "ขุมทอง" ในการต่อยอดขายโฆษณาและบริการอื่น ๆ ในอนาคต

แม้ผู้เชี่ยวชาญจะคาดการณ์ว่าการคืนทุนจากค่าลิขสิทธิ์เพียงอย่างเดียวแทบจะเป็นไปไม่ได้ 

โดยเฉพาะเมื่อเวลาแข่งขันในสหรัฐฯ ตรงกับช่วง "เที่ยงคืนถึงเที่ยงวัน" ในสิงคโปร์ ซึ่งเป็นอุปสรรคต่อยอดโฆษณา

อีกหนึ่งประเด็นที่น่าสนใจคือการถูกมองว่าเป็น "National Service" หรือภารกิจเพื่อชาติ

สิงคโปร์ ให้ความสำคัญกับการที่ประชาชนสามารถเข้าถึงเหตุการณ์สำคัญระดับโลกได้อย่างทั่วถึง

รัฐบาลสิงคโปร์เองก็ได้จัดสรรงบประมาณสาธารณะให้ Mediacorp เฉลี่ยปีละประมาณ 380 ล้านดอลลาร์สิงคโปร์ ในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา เพื่อให้มั่นใจว่าสื่อหลักจะสามารถเข้าถึงผู้ชมในประเทศได้อย่างมีคุณภาพ

ฟุตบอลใน สิงคโปร์ ไม่ได้เป็นเพียงแค่กีฬา แต่มันคือ "กาวใจ" ที่สร้างความสามัคคีในสังคมพหุวัฒนธรรม

การนั่งดูบอลโลกด้วยกันใน Community Club หรือตามร้านอาหาร คือการสร้างบทสนทนาและอัตลักษณ์ร่วมกันของคนในชาติ

การเพิ่มจำนวนแมตช์ที่ถ่ายทอดสดผ่าน ฟรีทีวีจาก 9 แมตช์ เป็น 28 แมตช์ จึงเป็นการตอบโจทย์เรื่อง "ความสุขของมวลชน" อย่างชัดเจน

การลุยเดี่ยวของ Mediacorp ยังบอกอะไรเราหลาย ๆ อย่างถึงการเปลี่ยนแปลงของอำนาจในวงการสื่อ

จากเดิมที่ลิขสิทธิ์มักถูกถือครองโดยผู้ให้บริการ Pay-TV อย่าง StarHub หรือ Singtel

แต่ในยุคที่พฤติกรรมการดูเปลี่ยนไป Mediacorp ในฐานะสถานีโทรทัศน์ภาคพื้นดินจำเป็นต้องปรับตัวเพื่อรักษาฐานผู้ชม

การครอบครองสิทธิ์ขาดในทัวร์นาเมนต์ที่ใหญ่ที่สุดในโลกครั้งที่มี 48 ทีม จึงเป็นหมากสำคัญที่ใช้ป้องกันไม่ให้ผู้ชมไหลไปสู่แพลตฟอร์มต่างชาติ

อย่างไรก็ตาม แม้ Mediacorp จะถือลิขสิทธิ์หลัก แต่ด้วยกฎ Cross-carriage ของสิงคโปร์ แฟนบอลก็ยังมีแนวโน้มจะได้เห็นการร่วมมือกับค่ายอื่น ๆ ในภายหลัง เพื่อให้เข้าถึงผู้ชมทุกกลุ่มได้ครอบคลุมที่สุด

อ่านมาถึงตรงนี้ ผมจะสรุปให้ฟังง่าย ๆ นะครับ การทุ่มทุนครั้งนี้ของ สิงคโปร์ ไม่ใช่เพียงการซื้อลิขสิทธิ์กีฬา แต่มันคือการลงทุนใน "โครงสร้างพื้นฐานทางความสุข" และ "คลังข้อมูลดิจิทัล"

แม้ในทางบัญชีอาจจะเห็นตัวเลขสีแดง แต่ในทางสังคมและกลยุทธ์แพลตฟอร์ม นี่คือการรุกฆาตที่ Mediacorp หวังผลในระยะยาวนั่นเอง

แล้วคุณมองว่าการที่รัฐสนับสนุนสื่อหลักให้คว้าลิขสิทธิ์มาอยู่ในมือเพื่อ "ความสุขสาธารณะ" คือโมเดลที่ยั่งยืน หรือเป็นเพียงแค่ภาระงบประมาณ? 

ตัน กวาร์ดิโอล่า