ออกกำลังกาย: ยาวิเศษชะลอวัยที่ร่างกายสร้างได้เอง

วัย 40+: จุดเปลี่ยนที่ Exerkines มีความหมาย
เมื่อก้าวเข้าสู่วัย 40+ ความเปลี่ยนแปลงของร่างกายเริ่มปรากฏชัดเจน
          - มวลกล้ามเนื้อลดลง ทำให้เคลื่อนไหวลำบาก เสี่ยงหกล้มง่าย
          - กระดูกบางลง เพิ่มความเสี่ยงกระดูกหัก โดยเฉพาะในผู้หญิง
          - ระบบเผาผลาญช้าลง น้ำหนักเพิ่ม เบาหวานและไขมันพอกถามหา
          - สมองและความจำถดถอย ทำงานช้าลง ความเสี่ยงอัลไซเมอร์สูงขึ้น
          - ภูมิคุ้มกันอ่อนแอ เจ็บป่วยแล้วฟื้นตัวยากกว่าวัยหนุ่มสาว
แต่ข่าวดีคือ ร่างกายมี “กลไกป้องกัน” ที่พร้อมทำงานทุกครั้งที่เราออกกำลังกาย Exerkines ที่หลั่งออกมา จะช่วยต้านความเสื่อมเหล่านี้ได้ตรงจุด
          - กล้ามเนื้อลดลง → Myokines จากกล้ามเนื้อที่ออกแรง จะกระตุ้นการสร้างโปรตีนและพลังงาน ทำให้ยังคงความแข็งแรง

          - กระดูกบางลง → Osteokines จากกระดูกที่ถูกกระตุ้น จะช่วยสร้างกระดูกใหม่และลดความเสี่ยงกระดูกพรุน

          - ระบบเผาผลาญช้า → Hepatokines จากตับ จะช่วยควบคุมระดับน้ำตาลและไขมัน ป้องกันโรคเบาหวานและหัวใจ

          - สมองถดถอย → Neurokines จากกล้ามเนื้อและสมอง จะกระตุ้นการสร้างเซลล์ประสาทใหม่ ช่วยเรื่องความจำและการเรียนรู้
นั่นหมายความว่า วัย 40+ ไม่ได้เป็นจุดที่ร่างกายเสื่อมลงอย่างเดียว แต่ยังเป็นช่วงที่เราสามารถ “ปลุกโรงงานผลิตยาอายุวัฒนะในร่างกาย” ได้เต็มที่ ผ่านการออกกำลังกายที่เหมาะสม
Exerkines ทำงานอย่างไรในระดับเซลล์?

นักวิจัยอธิบายว่า Exerkines มีบทบาทสำคัญในการจัดการกับกระบวนการชราที่เรียกว่า “inflammaging” หรือการอักเสบเรื้อรังระดับต่ำที่ค่อย ๆ สะสมตามอายุ โดยทำงานในหลายระดับ

          - ซ่อมแซมโรงงานพลังงานของเซลล์ (Mitochondria): ทำให้ร่างกายผลิตพลังงานได้ดีขึ้น ลดความเหนื่อยล้า

          - ลดการอักเสบเรื้อรัง: ปรับสมดุลภูมิคุ้มกันจาก “ก่อการอักเสบ” ไปสู่ “ต้านอักเสบ” ลดความเสี่ยงโรคเรื้อรัง

          - เสริมการทำงานของสมอง: กระตุ้นสาร BDNF และ Neurokines เพิ่มการสร้างเซลล์ประสาทใหม่ ป้องกันภาวะสมองเสื่อม

          - ปกป้องกล้ามเนื้อและกระดูก: กระตุ้นการสร้างโปรตีนและคอลลาเจน ลดภาวะกล้ามเนื้ออ่อนแรงและกระดูกพรุน
แหล่งข้อมูลอ้างอิง

Lu, X. และคณะ (2025). Exercise and exerkines: Mechanisms and roles in anti-aging and disease prevention. วารสาร Experimental Gerontology, 192, 112685. ScienceDirect

กดติดตามข้อมูลข่าวสาร แคมเปญที่น่าสนใจ และกิจกรรมดีๆ จาก สสส  เพิ่มเติมได้ที่ :
Facebook : Social Marketing Thaihealth by สสส.
Line : @thaihealththailand
Tiktok: @thaihealth
Youtube: SocialMarketingTH
Website : Social Marketing Thaihealth