ทำไมไทยต้องมีเสียงเชียร์? งานวิจัยเผยพลังแฟนบอลกับโอกาสคว้าชัย

เคยสงสัยไหมว่า ทำไมยามที่ ทีมชาติไทย ตกอยู่ในสถานการณ์ชี้เป็นชี้ตาย เรามักจะจบลงด้วยคำว่า “เกือบ” อยู่บ่อยครั้ง?

มันไม่ใช่เรื่องของโชคลาง และไม่ใช่แค่เรื่องของฝีเท้า แต่มันคือ “จิตวิทยาการกีฬา” ที่ฝังรากลึกอยู่ในสมองของมนุษย์

และในศึกแห่งศักดิ์ศรี อาเซียน คัพ นัดชิงชนะเลิศ เกมแรก กับ “ทีมชาติเวียดนาม” คู่ปรับตลอดกาลที่ยามชนะเราครั้งใดก็ฉลองราวกับได้แชมป์โลก

คำถามสำคัญคือ เราจะทำอย่างไรไม่ให้ประวัติศาสตร์ซ้ำรอยเดิม? คำตอบอาจไม่ได้อยู่ที่แผนการเล่นของโค้ช แต่อยู่ที่ “เสียงเชียร์” ของพวกคุณทุกคนบนอัฒจันทร์

ติดตามเรื่องนี้พร้อมกันที่ SIAMSPORT 

เมื่อเสียงเชียร์คือ "อาหาร" และอะดรีนาลีนของนักกีฬา

มันมีประโยคคลาสสิกที่ว่า “ไปเชียร์กันเยอะ ๆ นักกีฬาจะได้มีแรง” เป็นสิ่งที่เราพูดกันจนชินปาก แต่ในมุมของวิทยาศาสตร์ มันถูกพิสูจน์แล้วว่าเป็นความจริงแท้แน่นอน

เคย์ พอร์เตอร์ นักจิตวิทยาการกีฬาผู้เขียนหนังสือ The Mental Athlete อธิบายไว้เห็นภาพที่สุดว่า “นักกีฬาจะใช้พลังงานจากผู้ชมในสนามเป็นอาหารเพื่อกระตุ้นตัวเอง”

ยามที่เสียงเชียร์ดังลั่นสนาม ร่างกายของนักกีฬาจะหลั่งสาร “อะดรีนาลีน” ออกมาสูบฉีด

มันคือสารเคมีธรรมชาติที่ช่วยเพิ่มขีดจำกัดทางร่างกาย ปลุกความฮึกเหิม และทำให้หัวใจสูบฉีดเลือดได้อย่างเต็มที่

ซึ่งเรื่องที่หลายคนไม่รู้คือ ความน่ากลัวของ "ความเงียบ" นั้นร้ายกาจกว่าที่ใครคิด 

ย้อนกลับไปในโอลิมปิกปี 2004 ที่เอเธนส์ ทีมบาสเกตบอล "ดรีมทีม" ของสหรัฐอเมริกาที่รวมเอาซูเปอร์สตาร์ล้นฟ้าอย่าง ทิม ดันแคน, อัลเลน ไอเวอร์สัน และ เลบรอน เจมส์ ต้องลงเล่นในอัฒจันทร์ที่เงียบฉี่ผิดวิสัยของศึก NBA

ผลลัพธ์คือพวกเขารู้สึก "ช็อก" กับบรรยากาศที่ไร้เสียงเร้า ร่างกายและสมองปรับตัวไม่ทันจนพ่ายแพ้ให้กับเปอร์โตริโกไปแบบช็อกโลกในนัดเปิดสนา

ดังนั้น นักเตะช้างศึก ไม่ได้ต้องการแค่แท็กติกจากข้างสนาม แต่พวกเขาต้องการ อาหารในรูปแบบของเสียงตะโกนเพื่อเปลี่ยนทิศทางของเกมในช่วงเวลาที่ล้าและกดดันที่สุด

ดาร์บี้แมตช์ร่วมรัง

ในวงการฟุตบอล มักมีข้อถกเถียงว่า "ความได้เปรียบในบ้าน" แท้จริงแล้วเกิดจากอะไรกันแน่? 

ระหว่าง ความคุ้นชินสนาม, ความเหนื่อยล้าจากการเดินทางของทีมเยือน หรือ พลังของแฟนบอล เพื่อตัดตัวแปรคาใจเหล่านี้ออกไป 

มิเคลา พอนโซ และ วินเชนโซ สคอปปา สองนักเศรษฐศาสตร์ชาวอิตาลี จึงได้ทำวิจัยชิ้นประวัติศาสตร์ด้วยการเจาะลึกเกม “ดาร์บี้แมตช์ร่วมสนาม” ในศึกกัลโช่ เซเรีย อา อย่าง มิลาน ปะทะ อินเตอร์ 

เนื่องจากทั้งสองทีมใช้สนามเหย้าเดียวกัน ทำให้นักเตะทั้งสองฝั่งคุ้นเคยกับผืนหญ้าเท่ากัน และไม่มีใครเหนื่อยล้าจากการเดินทาง

ตัวแปรเดียวที่ต่างกันคือ “จำนวนแฟนบอลในสนาม” ที่โควตาตั๋วส่วนใหญ่จะถูกเทให้กับทีมที่มีชื่อเป็นเจ้าบ้านในวันนั้น

ผลลัพธ์จากการเก็บสถิติยาวนานถึง 22 ฤดูกาลชี้ชัดว่า พลังของกองเชียร์เพียว ๆ ช่วยเพิ่มโอกาสชนะให้กับทีมเจ้าบ้านสูงถึง 15-16% และเฉลี่ยแล้วเสียงเชียร์นี้ช่วยให้ทีมยิงประตูเพิ่มขึ้นได้ถึง 0.44 - 0.45 ประตูต่อนัด

นอกจากนี้ งานวิจัยยังพบว่าแม้เราจะลองหักปัจจัยเรื่องผู้ตัดสินออกไป ตัวเลขความได้เปรียบของเจ้าบ้านก็ยังคงอยู่

นั่นหมายความว่าเสียงเชียร์ส่งผลโดยตรงต่อการยกระดับฟอร์มการเล่นของนักเตะในสนามให้กลายเป็นคนละคน

กลลวงจิตวิทยาผู้ตัดสิน

อีกหนึ่งแง่มุมที่ปฏิเสธไม่ได้คือ เสียงเชียร์ไม่ได้ทำงานแค่กับหัวใจของนักกีฬา แต่ทำงานกับ “สมอง” ของผู้ตัดสินด้วย

ในทางจิตวิทยา อธิบายว่านี่คือกลไก "การหลีกเลี่ยง" 

เนื่องจากความเครียดที่น่ากลัวที่สุดของผู้ตัดสินคือการ "ตัดสินใจผิดพลาด" และโดนแฟนบอลรุมประณาม

สมองของมนุษย์จึงเลือกทางรอดทางอ้อมเพื่อความปลอดภัย ด้วยการหลีกเลี่ยงที่จะทำสิ่งที่ฝืนกระแสสังคมหรือเสียงกดดันรอบข้างนั่นเอง

ทุกเสียงโห่ร้อง ทุกแรงกดดันจากอัฒจันทร์ จึงทำหน้าที่สั่นคลอนความมั่นใจในการเป่านกหวีดของคู่แข่งและผู้ตัดสินอย่างมีนัยสำคัญ

อ่านมาถึงตรงนี้ ไม่ว่าคุณจะเชื่อที่เขียนหรือไม่? แต่สิ่งที่คุณรู้อยู่แก่ใจอยู่แล้วว่า นักฟุตบอลไทยชาติไทยชุดนี้ สิ่งสำคัญที่พวกเขาต้องการที่สุดคือ "กำลังใจ" จากแฟนบอลที่เข้ามาเชียร์ในสนาม

มันมีประโยคนึงที่ "เจ้าแคมป์" สรรวัชญ์ เดชมิตร เคยพูดไว้เมื่อปี 2018 และคิดว่ามันน่าจะใช้ได้กับทุกยุคทุกสมัย นั่นคือประโยคที่ว่า

"ผมก็อยากให้แฟนบอลไทยเข้ามาดูกันเยอะ ๆ มันไม่มีคำว่าซบเซาหรืออะไรก็ตาม คือเราลงไปทำหน้าที่เราก็เหนื่อยมาก ซึ่งเราก็อยากจะได้ยินเสียงจากรอบสนาม เสียงจากพวกคุณแฟนบอล ไม่ใช่เสียงจากเพจหรืออะไรแบบนี้"

"ถ้ามองกลับกันนะ ผมเป็นคนที่โดนวิจารณ์บ้างด่าบ้าง แต่คุณซื้อบัตรมาเถอะ เข้ามาด่าผมในสนามก็ได้ ขอให้คนเต็มสนาม มันจะรู้สึกดีกว่านะ ถ้าเสียงด่าของคุณทำให้ผมวิ่ง 90 นาที และถ้ายิงได้ในนาทีสุดท้าย ผมก็จะไปขอบคุณพวกคุณนะ ที่มาด่าเราแล้วทำให้เราต้องแสดงให้เห็น ณ จุดจุดนั้น"

แล้วมาเชียร์ ทีมชาติไทย กันที่สนามเยอะ ๆ นะ

ตัน กวาร์ดิโอล่า