ศาลกีฬาโลกทำงานอย่างไร? ทำไมแมนซิตี้อุทธรณ์คดีพรีเมียร์ลีกไม่ได้!

ศาลอนุญาโตตุลาการกีฬา (Court of Arbitration for Sport หรือ CAS) คือหน่วยงานด้านกฎหมายที่ทำหน้าที่ระงับข้อพิพาทในวงการกีฬา ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการตัดสินในทางกฎหมาย โดยมีคณะอนุญาโตตุลาการอิสระที่ได้รับการรับรอง ทำหน้าที่พิจารณาคดีและมีคำตัดสิน

ข้อพิพาทที่เข้าสู่กระบวนการของ CAS ครอบคลุมทั้งประเด็นด้านการบริหารจัดการ สัญญา และบทลงโทษทางวินัย

แต่ละปีมีคดีถูกยื่นต่อ CAS มากกว่า 900 คดี จากกีฬามากกว่า 50 ชนิด โดยขอบเขตข้อพิพาทที่สามารถพิจารณาได้ครอบคลุมหลายประเด็น เช่น

- สัญญาจ้างงาน

- สัญญาสปอนเซอร์

- ลิขสิทธิ์การถ่ายทอดสด

- การจัดการแข่งขันกีฬา

- การย้ายทีมของนักกีฬา

- การกระทำผิดกฎต่อต้านการใช้สารต้องห้าม

- ความรุนแรงในสนาม

- การล็อกผลการแข่งขัน

- การละเมิดกฎจริยธรรม

- การทุจริต

- ประเด็นด้านความปลอดภัยและสวัสดิภาพในวงการกีฬา

- การเลือกตั้งและวาระการดำรงตำแหน่งของสหพันธ์กีฬา

- ธรรมนูญของสหพันธ์กีฬา

- การรับรององค์กรกีฬาระดับชาติหรือระดับภูมิภาค

สำนักงานใหญ่ของ CAS ตั้งอยู่ในประเทศสวิตเซอร์แลนด์ แต่สามารถจัดตั้งทีมปฏิบัติงานในสถานที่จัดการแข่งขันบางรายการได้

CAS เคยพิจารณาคดีสำคัญใดบ้าง?

หนึ่งในคดีที่ได้รับความสนใจอย่างมากในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา คือกรณีพิพาทเกี่ยวกับรอบชิงชนะเลิศ แอฟริกา คัพ ออฟ เนชันส์ 2025

หลังจาก สมาพันธ์ฟุตบอลแอฟริกา (ซีเอเอฟ) มีคำตัดสินให้ผลการแข่งขันถูกเปลี่ยนแปลง ซึ่งส่งผลให้ โมร็อกโก กลายเป็นแชมป์ แม้จะแพ้ เซเนกัล ในรอบชิงชนะเลิศ ฝั่งเซเนกัลก็ประกาศว่าจะยื่นอุทธรณ์ต่อ CAS

ย้อนกลับไปเมื่อเดือนกรกฎาคม 2020 แมนเชสเตอร์ ซิตี้ เคยถูกลงโทษห้ามเข้าร่วมการแข่งขันฟุตบอลยุโรปเป็นเวลา 2 ปี ก่อนที่ CAS จะมีคำตัดสินยกเลิกบทลงโทษดังกล่าว

สำหรับคดีที่อยู่ระหว่างการพิจารณาโดยคณะอนุญาโตตุลาการอิสระของ CAS มีการกำหนดวันไต่สวนในเดือนตุลาคม

ในมหกรรมกีฬาอย่าง โอลิมปิกฤดูร้อนและโอลิมปิกฤดูหนาว จะมีทีมงานของ CAS ประจำอยู่ในพื้นที่ เพื่อรับมือกับข้อพิพาทด้านกีฬาที่จำเป็นต้องได้รับการพิจารณาอย่างรวดเร็ว

ตัวอย่างเช่น หนึ่งในประเด็นสำคัญของ โอลิมปิกฤดูหนาว 2026 เกิดขึ้นเมื่อ วลาดิสลาฟ เฮราสเควิช นักกีฬาสเกเลตันชาวยูเครน ถูกคณะกรรมการโอลิมปิกสากล (ไอโอซี) ห้ามลงแข่งขัน หลังสวมหมวกกันน็อกที่มีภาพนักกีฬายูเครนซึ่งเสียชีวิตจากการรุกรานประเทศของรัสเซีย

เฮราสเควิช ยื่นอุทธรณ์ต่อ CAS และมีการจัดการประชุมฉุกเฉินของคณะอนุญาโตตุลาการเฉพาะกิจ ก่อนที่คดีของเขาจะถูกยกคำร้องระหว่างการแข่งขัน

อย่างไรก็ตาม คดีจำนวนมากไม่สามารถยุติได้อย่างรวดเร็ว และบางคดีอาจใช้เวลาหลายปี

ในโอลิมปิกฤดูหนาว 2022 ทีมสเกตของรัสเซียถูกลดเหรียญทองเป็นเหรียญทองแดงโดยสหพันธ์สเกตนานาชาติ หลัง คามิลา วาลีเอวา ถูกลงโทษจากการละเมิดกฎต่อต้านการใช้สารต้องห้าม โดยรัสเซียยื่นอุทธรณ์ต่อ CAS ก่อนที่ในเดือนกรกฎาคม 2024 การอุทธรณ์ดังกล่าวจะถูกยกคำร้อง

ขณะที่ จอร์แดน ไชลส์ นักยิมนาสติกหญิงชาวสหรัฐฯ ยังมีโอกาสได้รับเหรียญทองแดงจากโอลิมปิกปารีส 2024 กลับคืนมา หลัง CAS ยังคงตรวจสอบหลักฐานที่เธอยื่น ซึ่งเกี่ยวข้องกับการอุทธรณ์คะแนนภายในกรอบเวลาที่กำหนดตามกฎหมายแล้วทำไม แมนฯ ซิตี้ จึงอุทธรณ์คดีพรีเมียร์ลีกต่อ CAS ไม่ได้?

สาเหตุสำคัญมาจากข้อตกลงระหว่างสโมสรใน พรีเมียร์ลีก ซึ่งกำหนดว่าคดีทั้งหมดที่เกี่ยวข้องกับลีกและสโมสรสมาชิกจะต้องดำเนินการในอังกฤษและเวลส์ และอยู่ภายใต้กฎหมายอังกฤษ

เนื่องจาก CAS มีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่เมืองโลซาน ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ จึงไม่สามารถเข้ามาพิจารณาคดีประเภทเดียวกับข้อกล่าวหาที่ พรีเมียร์ลีก มีต่อ แมนฯ ซิตี้ ได้

พรีเมียร์ลีก มีคณะอนุญาโตตุลาการของตัวเอง ซึ่งสามารถรับฟังคดีในประเด็นที่กำหนดไว้ในขอบเขตจำกัด และทำหน้าที่เป็นช่องทางสุดท้ายสำหรับการโต้แย้งคดี แทนที่จะเป็น CAS ตามที่ระบุไว้ในข้อ W97 และ X.2.4 ของคู่มือพรีเมียร์ลีก

ข้อตกลงในลักษณะเดียวกันนี้ยังมีผลกับสโมสรในฟุตบอลลีกอังกฤษ (อีเอฟแอล) ด้วยเช่นกัน นั่นหมายความว่าประเด็นทางกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการแข่งขันแชมเปี้ยนชิพ, ลีก วัน และลีก ทู จะต้องได้รับการพิจารณาและยุติภายในเกาะอังกฤษ