สงคราม.. การแบน และทางตันของ อิหร่าน ในฟุตบอลโลก 2026

ท่ามกลางมาตรการแบนวีซ่าของ โดนัลด์ ทรัมป์ และความไม่แน่นอนของ ฟีฟ่า นี่คือการเจาะลึกทุกสถานการณ์ที่เป็นไปได้หากหนึ่งในตัวแทนจากเอเชียต้องถอนตัว

- ชนวนเหตุและบรรยากาศแห่งความไม่แน่นอน

ปฏิบัติการทางทหารของ สหรัฐฯ และ อิสราเอล ที่โจมตีเมืองสำคัญหลายแห่งในอิหร่าน ซึ่ง โดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐฯ ระบุว่าอาจลากยาวถึง 4-5 สัปดาห์ ได้ส่งผลให้ อยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี ผู้นำสูงสุดของประเทศเสียชีวิต และเกิดการตอบโต้อย่างรุนแรง ในบริบทนี้ เรื่องฟุตบอลอาจดูเป็นเรื่องเล็กน้อย แต่สำหรับฟุตบอลโลกที่กำลังจะเริ่มขึ้นใน สหรัฐฯ, แคนาดา และเม็กซิโก นี่คือวิกฤตการณ์ที่หลีกเลี่ยงไม่ได้

แมตเทียส กราฟสตรอม เลขาธิการทั่วไป ฟีฟ่า ยืนยันว่าเป้าหมายคือการจัดงานที่ปลอดภัยและให้ทุกทีมมีส่วนร่วม 

ขณะที่แหล่งข่าวภายในระบุว่ายังไม่มีการเปลี่ยนแปลงแผนงาน อย่างไรก็ตาม เมห์ดี ทาจ ประธานสหพันธ์ฟุตบอล อิหร่าน กลับให้สัมภาษณ์ผ่านสื่อรัฐบาลว่า "เราไม่สามารถคาดหวังถึงฟุตบอลโลกด้วยความหวังได้อีกต่อไปหลังการโจมตีครั้งนี้" และการตัดสินใจจะขึ้นอยู่กับเหล่าผู้นำด้านกีฬาของประเทศ

- ทำไม อิหร่าน อาจไม่ได้เข้าร่วม?

เหตุผลที่ อิหร่าน อาจหายไปจากทัวร์นาเมนต์มี 3 ปัจจัยหลัก 

การประท้วง : อิหร่าน ตัดสินใจถอนตัวเองเพื่อตอบโต้การโจมตีของ สหรัฐฯ

ความปลอดภัย : ภาคส่วนต่าง ๆ ประเมินว่าการส่งทีมเข้าร่วมไม่ปลอดภัยในสถานการณ์ปัจจุบัน

การสั่งห้ามจากรัฐบาลสหรัฐฯ : แม้ในปี 2018 ทรัมป์ จะเคยลงนามในจดหมายยืนยันว่านักกีฬาและเจ้าหน้าที่ทุกคนจะเข้าประเทศได้โดยไร้การเลือกปฏิบัติ แต่ปัจจุบันรัฐบาลได้สั่งห้ามชาวอิหร่านเข้าประเทศ (แม้จะมีข้อยกเว้นให้นักกีฬา) ทว่าเหตุการณ์ปฏิเสธวีซ่าคณะผู้แทนอิหร่านเมื่อเดือนธันวาคมที่ผ่านมา โดยอ้างเหตุผลด้านความมั่นคงของชาติแสดงให้เห็นว่าอำนาจเด็ดขาดอยู่ที่ทำเนียบขาว ไม่ใช่ FIFA

- ทางออกของ ฟีฟ่า ใครจะมาแทน?

ตามระเบียบข้อที่ 6 ของฟุตบอลโลก 2026 หากทีมใดถอนตัวเนื่องจากเหตุสุดวิสัยหรือถูกคัดออก ฟีฟ่า มีอำนาจเด็ดขาดในการตัดสินใจ โดยมี 2 แนวทางหลักคือ

ปรับกลุ่ม G ให้เหลือ 3 ทีม (นิวซีแลนด์, เบลเยียม, อียิปต์) และยกเลิกแมตช์ของ อิหร่าน ทั้งหมด

หาทีมมาเสียบแทน : เป็นเรื่องยากเนื่องจากเวลาที่กระชั้นชิด

ทีมที่มีโอกาสส้มหล่น : หากพิจารณาตามเกณฑ์รอบคัดเลือกโซนเอเชีย

สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ : หาก อิรัก (ผู้ชนะเพลย์ออฟเอเชีย) สามารถเอาชนะ โบลิเวีย หรือ ซูรินัม ในรอบเพลย์ออฟระหว่างทวีปได้ ยูเออี จะเป็นคิวต่อไปในฐานะตัวแทนเอเชีย

อิรัก : หากพวกเขาแพ้ในรอบเพลย์ออฟระหว่างทวีป พวกเขาก็อาจถูกเลือกกลับมา

ทีมจากทวีปอื่น : ฟีฟ่า อาจเลือกทีมที่แพ้ในรอบเพลย์ออฟระหว่างทวีป (โบลิเวีย หรือ ซูรินัม) มาแทนที่ก็ได้ เนื่องจากกฎระเบียบเปิดช่องให้ ฟีฟ่า ทำอะไรก็ได้ตามที่เห็นสมควร

- บทเรียนจากอดีตและลอจิสติกส์ที่ซับซ้อน

ในฟุตบอลโลกยุคใหม่ยังไม่เคยมีเหตุการณ์ทีมถอนตัวกะทันหันเช่นนี้ (ครั้งล่าสุดต้องย้อนไปปี 1950) 

กรณีที่ใกล้เคียงที่สุดคือ ฟีฟ่า คลับ เวิลด์ คัพ ที่ทีม ลีออน จาก เม็กซิโก ถูกตัดสิทธิ์ และมีการจัดเพลย์ออฟนัดพิเศษระหว่าง คลับ อเมริกา กับ ลอสแองเจลิส เอฟซี เพื่อหาผู้ชนะไปแทน 

แต่สำหรับฟุตบอลโลก การเตรียมการนั้นซับซ้อนกว่าหลายเท่า ทั้งเรื่องสัญญาการถ่ายทอดสด ที่พัก และความปลอดภัย

- สหรัฐฯ จะยังได้เป็นเจ้าภาพหรือไม่?

แม้จะเป็นเรื่องที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อนที่ประเทศเจ้าภาพทำการทิ้งระเบิดใส่ประเทศผู้ร่วมแข่งขันเพียง 4 เดือนก่อนเริ่มทัวร์นาเมนต์ แต่โอกาสที่จะมีการย้ายเจ้าภาพนั้นเป็นไปได้ยาก

เนื่องจากยังไม่มีความกังวลด้านความปลอดภัยภายในแผ่นดินสหรัฐฯ และยังไม่มีสัญญาณหรือกฎข้อบังคับใดจาก ฟีฟ่า ที่จะลงโทษเจ้าภาพด้วยการริบสิทธิ์การจัดการแข่งขันในตอนนี้

HOSSALONSO