จากจุดสูงสุดสู่หุบเหว : ทำไม ทีมชาติอิตาลี ถึงกลายเป็นทีมที่โลกฟุตบอลลืมเลือน?

เขาว่ากันว่าความสำเร็จและล้มเหลวมักถูกแบ่งด้วยเส้นกั้นบาง ๆ แต่สำหรับ ทีมชาติอิตาลี เส้นกั้นนั้นดูเหมือนจะกลายเป็นกำแพงสูงชันที่พวกเขาข้ามไม่พ้นมาตลอดทศวรรษเศษ

เมื่อเสียงนกหวีดสุดท้ายที่สนามบิลิโน่ โพลเย่ ดังขึ้น พร้อมกับการดวลจุดโทษที่จบลงด้วยความพ่ายแพ้ต่อบอสเนียฯ 1-4 ภาพที่ปรากฏคือความเงียบงันที่กัดกินใจแฟนบอลชาวอิตาเลียนทั่วโลก

มันไม่ใช่แค่การตกรอบคัดเลือกฟุตบอลโลกธรรมดา แต่คือการจารึกสถิติ "อัปยศ" ในฐานะอดีตแชมป์โลกทีมแรกที่พลาดทัวร์นาเมนต์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในโลก 3 สมัยติดต่อกัน (2018, 2022 และ 2026)

เกิดอะไรขึ้นกับทัพ "อัซซูรี่" ที่ครั้งหนึ่งเคยเป็นสัญลักษณ์ของความแข็งแกร่งและชั้นเชิง? Siamsport จะไปเจาะลึกวิกฤตครั้งนี้ไปพร้อมกัน  

ฝันค้างที่เซนิตซ่า  

เกมรอบเพลย์ออฟนัดชิงชนะเลิศเริ่มต้นด้วยความหวัง เมื่อ มอยเซ่ เคน ยิงประตูให้ทีมขึ้นนำตั้งแต่นาทีที่ 15 สร้างสถิติส่วนตัวด้วยการยิง 6 นัดติดต่อกันในนามทีมชาติ

แต่อิตาลีชุดนี้กลับรักษาความได้เปรียบไว้ไม่ได้ จุดเปลี่ยนสำคัญคือใบแดงของ อเลสซานโดร บาสโตนี่ ในนาทีที่ 41 ที่ทำให้ทีมต้องเหลือ 10 คนนานกว่า 80 นาที

แม้ จานลุยจิ ดอนนารุมม่า จะโชว์ซูเปอร์เซฟถึง 10 ครั้งในคืนนั้น แต่กำแพงเหล็กที่เคยเป็นเอกลักษณ์ของอิตาลีกลับร่วงโรยตามกาลเวลา จนถูก ฮาริส ทาบาโควิช ยิงตีเสมอในนาทีที่ 79

และเมื่อถึงช่วงดวลเป้า ฟรานเชสโก้ ปิโอ เอสโปซิโต และ ไบรอัน คริสตันเต้ กลับสังหารพลาด ส่งผลให้ตั๋วใบสุดท้ายหลุดลอยไปในมือของบอสเนียฯ อย่างเจ็บปวด

วิกฤต "เบอร์ 9" ที่หายไป

หากจะหาสาเหตุที่ทำให้ ทีมชาติอิตาลี ตกต่ำ หนึ่งในปัญหาใหญ่คือการขาดแคลน"ดาวยิงระดับโลก" 

คุณลองนึกเล่น ๆ ในอดีตพวกเขาอาจมีตัวเลือกอย่าง ต๊อตติ, วิเอรี่ หรือ อินซากี้ แต่ปัจจุบัน อิตาลีต้องหันไปพึ่งพาทางเลือกที่จำกัด 

แม้ มอยเซ่ เคน จะทำผลงานได้ดีในรอบนี้ แต่ภาพรวมแนวรุกของ อิตาลี กลับ "ไร้เขี้ยวเล็บ" อย่างเห็นได้ชัด

สถิติระบุว่า อิตาลี สร้างโอกาสยิงได้มากมายในรอบแบ่งกลุ่ม แต่กลับเปลี่ยนเป็นประตูได้น้อยมาก ความล้มเหลวในการผลิตกองหน้าธรรมชาติที่เป็นตัวท็อปในระดับสากล กลายเป็นหนึ่งในหนามยอกอกที่ทิ่มแทงระบบฟุตบอลอิตาลีมานานปี

เซเรีย อา และนโยบายดาวรุ่งที่ "เดินผิดทาง"

อีกหนึ่งปัจจัยที่เป็นรากเหง้าของปัญหาคือ "โครงสร้างของลีกในประเทศ" 

สถิติที่น่าตกใจระบุว่ามีนักเตะสัญชาติอิตาลีเพียง 31% เท่านั้นที่ได้ลงสนามเป็นตัวจริงในสัปดาห์แรกของ เซเรีย อา สโมสรยักษ์ใหญ่เลือกที่จะปิดดีลนักเตะต่างชาติมากกว่าจะให้โอกาสผลผลิตจากอคาเดมีของตัวเอง

การที่เด็กหนุ่มชาวอิตาเลียนต้องย้ายไปค้าแข้งต่างแดนเพื่อหาโอกาสลงเล่น หรือต้องจมปลักอยู่ในลีกระดับล่าง ทำให้สายพานการผลิตนักเตะสู่ทีมชาติชุดใหญ่ติดขัด

ขณะที่ชาติอย่างสเปนหรือฝรั่งเศสพัฒนาอย่างก้าวกระโดด แต่อิตาลีกลับติดอยู่กับความสำเร็จเก่า ๆ และระบบที่ล้าหลัง

บทเรียนราคาแพง และอนาคตของ "กัตตูโซ่"

เจนนาโร่ กัตตูโซ่ กุนซือผู้รับไม้ต่อท่ามกลางวิกฤต ออกมายอมรับความผิดพลาดและขอโทษแฟนบอลทั้งประเทศ

แม้ทาง FIGC (สหพันธ์ฟุตบอลอิตาลี) จะยังให้การสนับสนุนและต้องการให้เขาคุมทีมต่อไปเพื่อผ่าตัดทีมครั้งใหญ่ร่วมกับ จานลุยจิ บุฟฟ่อน

แต่คำถามที่ใหญ่กว่านั้นคือ แค่นั้นเพียงพอจริงหรือ?

วิกฤตครั้งนี้ไม่ได้ส่งผลแค่ในสนาม แต่ยังกระทบถึงเศรษฐกิจของ อิตาลี ที่คาดว่าจะสูญเสียรายได้ทางอ้อมกว่า 1 พันล้านยูโรจากการไม่ได้ไปบอลโลก

รวมถึงความรู้สึกของคนทั้งชาติและเด็ก ๆ รุ่นใหม่ที่อายุต่ำกว่า 15 ปี ซึ่งไม่เคยมีความทรงจำที่ได้เห็นทีมรักลงเล่นในฟุตบอลโลกเลยแม้แต่ครั้งเดียว

การตกรอบครั้งนี้ไม่ใช่เรื่องอุบัติเหตุ แต่มันคือกระจกสะท้อนความถดถอยของระบบฟุตบอลอิตาลีทั้งหมด 

ตั้งแต่การปั้นเยาวชนไปจนถึงทัศนคติในการทำทีม ถ้า อิตาลี ยังไม่ยอม "ล้างกระดาน" และเปลี่ยนผ่านสู่ฟุตบอลสมัยใหม่อย่างจริงจัง 

บางทีฉายา "แชมป์โลก 4 สมัย" อาจเป็นเพียงเรื่องเล่าในตำนานที่นับวันจะยิ่งเลือนลางลงเรื่อย ๆ

ตัน กวาร์ดิโอล่า