เกิดอะไรขึ้นที่นาโกย่า? ทำไมญี่ปุ่นพลาดซ้ำ ๆ ในเอเชียนเกมส์ 2026?

หากพูดถึงประเทศที่เป็นสัญลักษณ์ของความเป๊ะ ระเบียบวินัย และการบริหารจัดการระดับแถวหน้าของโลก ชื่อของ “ญี่ปุ่น” ย่อมอยู่ในลำดับต้น ๆ เสมอ 

การกลับมาเป็นเจ้าภาพมหกรรมกีฬาเอเชียนเกมส์ 2026 ณ จังหวัดไอจิและเมืองนาโงยะ จึงถูกคาดหวังว่าจะออกมาสมบูรณ์แบบไม่ต่างจากมาตรฐานเดิมที่พวกเขาเคยทำไว้เมื่อ 32 ปีก่อนในฮิโรชิมา 1994

อย่างไรก็ตาม ดูเหมือนว่า จากมหกรรมกีฬาที่หวังจะสร้างความภาคภูมิใจ กลับกลายเป็นทัวร์นาเมนต์ที่เต็มไปด้วยวิกฤตหลังบ้าน ตั้งแต่เรื่องที่พัก ระบบขนส่ง อาหารการกิน ไปจนถึงดราม่าทางประวัติศาสตร์และเพลงชาติ

เกิดอะไรขึ้นกับเจ้าภาพแดนปลาดิบ? หาคำตอบกับ SIAMSPORT

[ จุดเริ่มต้นของความตั้งใจดี ]

ต้นตอของปัญหาใน เอเชียนเกมส์ ครั้งนี้ ไม่ได้เกิดจากความไม่ใส่ใจ แต่เกิดจาก "โจทย์ตั้งต้น" ที่ฝ่ายจัดงานต้องการบริหารจัดการภายใต้แนวคิดรัดเข็มขัดและเน้นการใช้งานจริง

ฝ่ายจัดงานไอจิ-นาโงยะ ตัดสินใจยกเลิกการสร้าง "หมู่บ้านนักกีฬา" แบบรวมศูนย์ เพื่อหลีกเลี่ยงภาระงบประมาณที่พุ่งสูงจากค่าแรงและราคาวัสดุก่อสร้างที่ปรับตัวขึ้น 

รวมถึงต้องการป้องกันปัญหาโครงสร้างพื้นฐานร้างไร้การใช้งาน หลังจบการแข่งขัน 

พวกเขาจึงเลือกใช้โมเดลทางเลือก กระจายนักกีฬาราว 17,000 ชีวิต ไปพักตามโรงแรมในพื้นที่, เช่าเรือสำราญ Costa Serena ที่จอดเทียบท่าเรือนาโกย่าสำหรับนักกีฬา 4,000–5,000 คน และสร้างอาคารไม้สำเร็จรูปทรงตู้คอนเทนเนอร์บริเวณท่าเรือรองรับอีกประมาณ 2,000 คน

ทว่า แผนการดังกล่าวกลับต้องพังลง เมื่อสภาโอลิมปิกแห่งเอเชีย (OCA) เพิ่มชนิดกีฬาและรายการแข่งขันเข้ามาในภายหลัง ส่งผลให้จำนวนนักกีฬาและเจ้าหน้าที่ทะลุจากโควตาที่ตั้งไว้ 15,000 คน พุ่งไปเกินกว่า 17,000 คน 

ฮิเดอากิ โอโมระ ผู้ว่าราชการจังหวัดไอจิ ถึงกับต้องออกมากล่าวยอมรับตรง ๆ ว่า 

“ฝ่ายจัดงานไม่มีทั้งกำลังคนและงบประมาณเพียงพอที่จะรองรับผู้เข้าร่วมที่เพิ่มขึ้นมาเกินกว่าข้อตกลงเมืองเจ้าภาพ”

[ สภาพความเป็นอยู่ที่กลายเป็นความสิ้นหวัง ]

เมื่อจำนวนผู้เข้าร่วมเกินศักยภาพในการรองรับ สภาพความเป็นอยู่ของนักกีฬาจึงตกต่ำกว่ามาตรฐานอย่างหนัก จนสื่อต่างประเทศหลายเจ้า วิจารณ์ว่า ญี่ปุ่นสอบตกในเรื่องมาตรฐานมนุษยธรรมขั้นพื้นฐาน

ไล่ปัญหาคร่าว ๆ ที่ทีมงาน SIAMSPORT รวบรวมมาก็เยอะพอสมควร ไล่ตั้งแต่...

ตู้คอนเทนเนอร์แคบและท่อแตก : ห้องพักตู้คอนเทนเนอร์ขนาด 35 ตารางเมตร ถูกจัดให้นักกีฬานอนรวมกันถึง 4 คน ทางเดินแคบจนเดินสวนกันลำบาก มิหนำซ้ำเตียงนอนยังสั้นเกินไปจนนักกีฬาร่างสูงไม่สามารถยืดขาได้ 

หนักที่สุดคือเคสของ บยอน จุน-ฮยอง นักบาสเกตบอลทีมชาติเกาหลีใต้ ที่ต้องโพสต์คลิปวิดีโอท่อประปาในห้องพักตู้คอนเทนเนอร์แตกจนน้ำท่วมเจิ่งนอง พร้อมข้อความสิ้นหวังว่า "Save me"

ภัยธรรมชาติซ้ำเติม : ฝนตกหนักระดับสถิติในเมืองนาโกย่า ทำให้น้ำรั่วซึมสนามแข่งขัน และต้องทำการอพยพนักกีฬาราว 400 คนออกจากที่พักชั่วคราวบริเวณท่าเรือเป็นการด่วน

การลงทะเบียนล้มเหลว : จาง โบเฮง นักยิมนาสติกดีกรีเหรียญเงินโอลิมปิกของจีน ออกมาแฉว่าตนและทีมต้องรอเอกสารและคิวลงทะเบียนที่ท่าเรือยาวนานกว่า 6 ชั่วโมง และเมื่อไปถึงเรือสำราญกลับไม่สามารถขึ้นเรือได้เนื่องจากฝนตกหนัก จนต้องยอมจ่ายเงินส่วนตัวไปเปิดโรงแรมอยู่นอกหมู่บ้านพัก

จัดห้องพักผิดพลาด : เกิดความผิดพลาดในการจัดห้องพัก เช่น ปรานาติ นายัค นักยิมนาสติกสาวอินเดีย ถูกจัดให้อยู่ห้องเดียวกับโค้ชผู้ชายบนเรือสำราญ จนองค์กรกีฬาอินเดียต้องเร่งยื่นเรื่องเปลี่ยนห้องกลางดึก

นอกจากเรื่องที่พัก ความผิดพลาดด้านการบริหารจัดการยังลามไปถึงระบบการเดินทาง เริ่มตั้งแต่ ระบบการออกบัตรประจำตัว (Accreditation) และรถบัสชัตเติลที่สนามบินชูบุ เซ็นแทรร์ เกิดขัดข้อง ทำให้นักกีฬาจากจีน เกาหลีใต้ เวียดนาม และไทย ติดค้างที่สนามบินนานหลายชั่วโมง โดยบางส่วนต้องนอนบนพื้นศูนย์นิทรรศการ Aichi Sky Expo เพื่อรอความช่วยเหลือ

อีกเคสคือ คนขับรถบัสพาผู้เล่นทีมฟุตบอลชายเกาหลีใต้ รุ่นอายุไม่เกิน 23 ปี หลงทิศไปส่งที่สนามเบสบอลแทนสนามฟุตบอล ทำให้การเดินทางกินเวลานานขึ้นสามเท่า ขณะที่ทีมนักกีฬายิงปืนของอินเดียต้องเดินทางไกลกว่า 50 กิโลเมตรจากที่พักไปยังสนามแข่ง ณ เมืองโตโยต้า ซึ่งใช้เวลานานเกิน 2 ชั่วโมงจนพลาดรอบซ้อมตามเวลา

และเคสไวรัลที่เกิดขึ้นกับ ทีมชาติไทย ในตอนนี้อย่าง ปริมาณอาหารไม่เพียงพอ ขาดความหลากหลาย และไม่มีอาหารมังสวิรัติที่เพียงพอ 

รวมถึงเคสง่าย ๆ ที่ไม่น่าผิดพลาดอย่าง ฝ่ายจัดงานเปิดเพลงชาติ เกาหลีเหนือ ให้ ทีมชาติเกาหลีใต้ 

อย่างไรก็ตาม กษัยน์ ฮุสเซน อัล-มุสซัลลัม ผู้อำนวยการใหญ่ OCA และ ตัยยับ อิกราม ประธานคณะกรรมการประสานงาน ได้ออกมาอธิบายว่า 

“การไม่สร้างหมู่บ้านนักกีฬาเป็นทางเลือกที่ยืดหยุ่นและจำเป็น เพื่อไม่ให้ทิ้งสิ่งก่อสร้างไร้ประโยชน์ไว้หลังจบการแข่งขัน”

แต่บทเรียนสำคัญจากไอจิ-นาโงยะ 2026 ครั้งนี้ ดูเหมือนว่า แนวคิดประหยัดงบจะไม่สามารถประสบความสำเร็จได้เลย หากปราศจากการวางแผนระบบโลจิสติกส์ที่รัดกุมและความใส่ใจในสิ่งจำเป็นพื้นฐานของมนุษย์ 

เมื่อความพยายามในการลดต้นทุนถูกนำมาใช้โดยขาดความพร้อมในการรับมือกับความซับซ้อน 

มหกรรมกีฬาที่ควรเป็นหน้าเป็นตาของประเทศ ก็พร้อมจะหมุนกลับมาเป็นบทเรียนราคาแพงของประเทศเจ้าภาพได้ในทันที

ตัน กวาร์ดิโอล่า