วันนี้เราได้ย้อนลึกลงไปถึงห้าสิบปี กับบุคคลที่คร่ำหวอดในวงการลูกยางไทย ที่ต่างรู้จักกันดี ในบทบาทของเฮดโค้ชทีมชายตลอดกาล น.อ.ชูเกียรติ ไทยใหญ่ ที่คนวอลเลย์บอลคุ้นเคยกับ ''ลุงเกียรติ'' คนนี้เป็นอย่างดี


        จากอดีตนักตบกลางแจ้ง รุ่นเสาชิงช้า มาเป็นโค้ช ''ลูกทัพฟ้า'' ทหารอากาศ มหาอำนาจลูกยางชาย และเฮดโค้ชทีมชาติที่พาทีมชาย คว้าเหรียญทองประวัติศาสตร์ ในกีฬาซีเกมส์ ครั้งที่ 13 ที่กรุงเทพฯ เมื่อปี 2528 มีอดีตนักตบที่สร้างมากับมือขึ้นชั้นเป็นกุนซือกันมากมาย แม้วันนี้ในวัย 70 ปี  ''ลุงเกียรติ'' ก็ยังอยู่กับวอลเลย์บอลไทย ในฐานะที่ปรึกษาให้สโมสรทหารอากาศ ต้นสังกัดเดิมที่สร้างชื่อเสียงมาด้วยกัน

จากนักเตะมาเป็นนักตบ

        ''ลุงเกิดที่ลพบุรี ในกรมทหาร พออายุได้ซักสามขวบ ก็ย้ายมาอยู่กรุงเทพฯ ที่ยังเป็นพระนครอยู่ในตอนนั้น ตามคุณพ่อที่มารับราชการ ก็มาอยู่ที่บ้านพักในกรมขนส่งทหารอากาศ มาเรียนประถมที่โรงเรียนฤทธิยะวรรณาลัย ที่นี่เขาชอบฟุตบอลกัน ก็เล่นบอล เตะบอลกันสนุกๆ วอลเลย์บอลยังไม่จับอะไร''

        ลุงเกียรติ เรียนที่ฤทธิยะฯ จนถึง ม.1 พอขึ้น ม.2 ก็ต้องย้ายมาเรียนที่โรงเรียนวัดพระศรีมหาธาตุ บางเขน เพราะ อาจารย์สุวรรณ วินวรรณ ที่คุ้นเคยกับทางบ้านมาเป็นครูใหญ่ที่นี่ เลยเอาตัวมาเรียนด้วย แล้วก็ได้เริ่มเล่นวอลเลย์บอล มี อาจารย์ถนอม สิริเสาร์ เป็นโค้ชคนแรก

        ที่โรงเรียนวัดพระศรีฯ ลุงเกียรติได้เจอกับ เชวง เขียวสุทธิ หรือ ลุงตึ๋ง บุคคลที่สร้างคุณประโยชน์ให้วอลเลย์บอลไทยมากมาย ผู้ล่วงลับไปแล้ว และ น.อ.ปัญจะ จิตรโสภี คนที่เป็นมือทำงานให้สมาคมวอลเลย์บอล อีกคนหนึ่ง

        ชีวิตกับวอลเลย์บอลได้ผูกพันกันมาตั้งแต่ตอนนั้น หลังจบ ม.6 ก็ไปต่อที่โรงเรียนช่างกลปทุมวัน สามปี ก่อนจะไปเป็นนักเรียนช่างฝึกหัดเหล่าสื่อสารทหารอากาศ เป็นรุ่นแรก ได้เป็นนักเรียนฝึกหัด มีเงินเดือนๆ ละ 600 บาท ซึ่งเป็นสมัยที่ ก๋วยเตี๋ยวชามละห้าสิบสตางค์ เงินเดือนขนาดนี้ยังพอมีเหลือเก็บ เพราะฐานะทางบ้านที่มีพี่น้องถึง 8 คน ทำให้ ลุงเกียรติ รู้จักทำมาหาเก็บตั้งแต่เด็กๆ

 

สร้างลูกทัพฟ้าผงาดยุทธจักร

        ช่วงปี 2503-08 กับเกมลูกยาง ''ลุงเกียรติ'' เล่นให้หลายทีมทั้ง ว.ค.บ้านสมเด็จ ว.ค.สวนสุนันทา และ ไทยแลนด์ไออนเวิร์ค ทีมรวมดาวตบมือดีอดีตนักตบเมื่อห้าสิบปีก่อน ย้อนให้ฟังถึงเกมตบสมัยนั้น ที่ลูกยางชายเป็นที่นิยม โดยเฉพาะให้หมู่ชาวจีนที่ชอบเล่นกัน นอกจากไทยแลนด์ไอออนเวิร์ค ที่มีนักตบดังๆ ยุคนั้นอย่าง เชวง เขียวสุทธิ, ปัญจะ จิตรโสภี, โรรันด์ แฮรั่มเซิ่ล นักตบลูกครึ่งไทย-ฮอลแลนด์ หรือ ชูเกียรติ ไทยใหญ่ โดยมีคู่แข่งตลอดกาล ทหารบก ที่ใช้นักตบตัวดังๆ ของสรรพาวุธ อย่าง ศรชัย หนูเทศ, วิธาร ศรีเลขา, กฤษดา ภาคเสมา และอีกมากมาย เป็นเจ้าลูกยางยุคนั้น

        ปี 2508 ชูศักดิ์ ไทยใหญ่ มีชื่อติดทีมชาติไทย ทำศึกวอลเลย์บอลชายกีฬาเซียพเกมส์ ครั้งที่ 4 ที่กรุงเทพฯ ก่อนจะได้เหรียญเงิน และหลังจาก ไทยแลนด์ไออนเวิร์ค ไม่ได้ทำทีม ลุงเกียรติ และ ''พี่อ๋อย'' ปัญจะ จิตรโสภี มาเริ่มสร้างทีมวอลเลย์บอลทหารอากาศ โดยดึง ''ลุงตึ๋ง'' เชวง เขียวสุทธิ มาเป็นโค้ช นักตบที่มาเสริมก็มี สนั่น พิทยาภรณ์, อาวุธ เรืองเกษตรกิจ, ชาญชัย ทรงไทย มือตบทีมชาติ กับนักตบหนุ่มในสังกัดมาผสม

        ในยุคต้นๆ ของลูกทัพฟ้า ยังเป็นช่วงสั่งสมประสบการณ์ นักตบสรรพาวุธ ทหารบกยังคึกคนองครองความเป็นเจ้าลูกยาง ที่มีการแข่งขันกันอย่างเข้มข้น ทั้งในและนอกสนาม กองเชียร์ที่นอกจากเชียร์ทีมรัก ยังตะโกนใส่คู่แข่งแบบได้ยินกันลั่นยิมฯ มีหนักขนาด มอเตอร์ไซค์ของนักตบที่จอดไว้ข้างยิมฯ ยังโดนเอาทรายมายัดใส่ท่อไอเสีย อย่างที่ โรรันด์ แฮรั่มเซิ่ล โดนมาแล้ว

        ''นัดชิงแชมป์ประเทศไทย ปี 2512 ทหารอากาศเจอกับทหารบก ที่ยิมฯ 2 ของเราที่ไม่เคยชนะเลิศ ยังโดนกองเชียร์คู่แข่งเย้ย จูงหมูมาเดินรอบสนาม ร้องอู๊ดๆ ต่อหน้า เอามาข่มขวัญ แต่เรานี่ยัวะกันเลยนะ และวันนั้นเป็นวันที่พวกเราต้องจดจำ เราเอาชนะทหารบกได้ เป็นครั้งแรกที่เราได้แชมป์ถ้วยใหญ่ และจากนั้นมา เราก็ได้แชมป์ติดต่อกันยี่สิบกว่าปี''

สร้างทีมชาติคว้าทองซีเกมส์

        ชูเกียรติ ไทยใหญ่ ยังมีกำลังพอที่จะช่วยทีมชาติ และทีมสโมสรทหารอากาศ ที่สร้างทีมขึ้นมา และแข็งแกร่งขึ้นเป็นลำดับ มีนักตบหนุ่มๆ มาเสริมทีมอย่าง อุดร เรือนเงิน, ชาญฤทธิ์ วงษ์ประเสริฐ มือเซตร่างเล็ก ''แก้ว'' ไพรินทร์ มาเป็นกำลังเสริมถึงปี 2516 ก็ขยับขึ้นมาเป็นโค้ชช่วยกับลุงตึ๋ง และอีกสองปีต่อมา จึงแขวนสนับเข่า มาเป็นโค้ชเต็มตัวและช่วยทำทีมชาติ

        ''ก็เลือกนักตบที่รูปร่างสูงๆ ไว้ก่อน รุ่นนั้นก็มี ประเสริฐ มีฝัก, กิติพงษ์ เสนาคุณ มือเซต, ชุมพลแช่มสุข, อมรศักดิ์ สมิตานนท์ ไปแข่งซีเกมส์ ที่มาเลเซีย ปี 2520 ซึ่งเราไม่ได้ส่งร่วมแข่งมาแปดปีแล้ว มันมีเหตุปัจจัยหลายอย่าง สมัยนั้นการสนับสนุนยังไม่ได้อะไรมากเท่าไหร่ นักกีฬาก็ต้องเสียสละ ต้องขาดเรียนบ้าง ก็ถือว่ามาช่วยชาติ''

        ในเวลานั้น ลุงเกียรติกับทีมทหารอากาศและทีมชาติไทย ก็ถูกผูกติดกันมาในฐานะโค้ช อย่างที่ทราบกันแล้วว่า ลูกทัพฟ้า ครองเจ้าลูกยางชายมาแบบผูกขาด สโมสรที่มีอย่าง ทหารบก ธนาคารกรุงเทพ ธนาคารกสิกรไทย ยังไม่มีโอกาสได้สัมผัสถ้วยแชมป์ และเป็นตามสมัยที่ให้สิทธิ์ โค้ชทีมแชมป์ประเทศไทย คุมทีมชาติ จึงเป็นหน้าที่ของลุงใหญ่ที่ต้องเป็นโค้ชทีมชาติแบบผูกขาด

        ในกีฬาซีเกมส์ ครั้งที่ 12 ที่สิงคโปร์ หลังจากที่พาทีมไทยแข่งขันเสร็จสิ้น มีบิ๊กลูกยางจากญี่ปุ่น ยาซูตากะ มัตสุไดร่า ประธานสหพันธ์วอลเลย์บอลแห่งเอเชีย มาพูดกับ ลุงเกียรติ ชื่นชมทีมไทยให้ฟัง

        ''มัตสุไดร่า เรียกลุงไปพบแล้วบอกกับลุงว่า ทีมไทยของคุณทำได้ดีนะ พัฒนาขึ้นมาก ผมทายว่า ในซีเกมส์ครั้งหน้า ทีมวอลเลย์บอลชายทีมชาติไทย จะได้เหรียญทองในกีฬาซีเกมส์''

        ปี 2527 เป็นปีที่ลุงเกียรติ บอกว่า เป็นปีที่ต้องทำงานหนักกว่าทุกปี เพราะปี 2528 กรุงเทพฯ จะเป็นเจ้าภาพกีฬาซีเกมส์ ต้องเตรียมทีมให้ดีที่สุด

        ''ลุงตั้งใจกับซีเกมส์ครั้งนี้มาก และตัดสินใจเดินเข้าไปหาเลขาธิการสมาคมวอลเลย์บอล บอกว่า ขอให้นักตบชุดนี้เป็นทีมทหารอากาศทั้งหมด เพราะจะได้ฝึกซ้อมเก็บตัวกันได้เต็มที่ ทางเลขาฯ ซึ่งตอนนั้นเป็น คุณสาโรจน์ คุณีพงศ์ ก็ไม่ขัด คงเห็นว่าเราตั้งใจ''

        เป็นเวลาร่วมปีที่ทีมวอลเลย์บอลชาย ต้องฝึกซ้อมอย่างหนัก ที่เรียนหนังสือก็ต้องพักไว้ เพื่อเต็มที่ให้กับซีเกมส์ ที่เราเป็นเจ้าภาพทั้ง ลุงใหญ่ และ อุดร เรือนเงิน โค้ชแบงก์กรุงเทพ ที่มาเป็นผู้ช่วย ต้องทำงานกันเหนื่อยไม่แพ้นักตบ

        กระทั่งมาถึงหนึ่งเดือนก่อนซีเกมส์จะเริ่ม ทางสมาคมวอลเลย์บอล และ การกีฬาแห่งประเทศไทย ก็ส่งโค้ชญี่ปุ่น โชอิชิ ยากาอิโมโต้ จากญี่ปุ่น มาช่วยเป็นโค้ชฝึกเข้มให้ทีมชาติไทย

        ''โค้ชโชอิชิ ก็ฝึกหนักตามแบบของญี่ปุ่น ซึ่งก็ถือว่าดี แต่เราก็จะคอยแนะนำบ้าง ถ้ามีอะไรหนักไป ที่ซ้อมเขาจะเน้นที่บล็อกนะ ก็ถือว่าดีที่เราได้เทคนิคเหล่านี้มาเสริม''

        ในที่สุด ทีมวอลเลย์บอลทีมชายทีมชาติไทยก็คว้าเหรียญทองได้ เป็นการรอคอยถึง 26 ปี ซึ่งหลังจากที่เราได้มาเมื่อกีฬาเซียพเกมส์ ครั้งที่ 1 ก็เพิ่งมาได้ในปี 2528 ซึ่งเหรียญทองนี้ได้มาจากการเตรียมทีมมาเป็นเวลาร่วมปีของ ชูเกียรติ ไทยใหญ่ และสตาฟฟ์โค้ช

 

หลักคุมทีมต้องรู้ใจกันและกัน

        ''ลุงเกียรติ'' ชูเกียรติ ไทยใหญ่ นั่งเฮดโค้ชทีมชายทีมชาติไทยและทหารอากาศ มายี่สิบปี  ผ่านเกมระดับชาติทั้ง เอเชียนเกมส์ ซีเกมส์ ชิงแชมป์เอเชีย อาเซียน มาทุกรายการที่ไทยส่งแข่งขัน สร้างทำเนียบนักตบมามากมาย หลายคนขึ้นมาเป็นโค้ช อาทิ ประเสริฐ มีฝัก, ฉกรรจ์ พั่กลาง, สาโรจน์ พินิจวงศ์, เกียรติพงษ์ รัชตเกรียงไกร, ณัฐพล (ปิยะ) ศรีสมุทรนาค หรือ มนต์ชัย สุภจิระกุล เหล่านี้คือผลงานการผลิตของอดีตนักตบและโค้ชทีมชาติผู้นี้

        การที่ต้องดูแลควบคุมหนุ่มนักตบ ปัญหาต้องมีมาบ้างแน่ และเหล่านี้ ลุงใหญ่ได้ผ่านเหตุการณ์มาได้หมด ด้วยมีความเข้าใจและเข้าถึงนักตบ

        ''คุมทีมชายก็อย่างว่านะ ก็ต้องมีปัญหา ยิ่งหนุ่มๆ เราก็เข้าใจ แต่เราต้องวางกฎระเบียบ การฝึกซ้อม ต้องตั้งไว้ จะฝืนไม่ได้ ส่วนใหญ่ก็ไม่มีปัญหาอะไรนะ ที่มีวินัยที่สุดคนหนึ่ง ผมว่า สมชาย จรรยาศิริ คนนี้เป็นมืออาชีพ รู้ว่าต้องทำอะไร ไม่เคยสร้างปัญหา และทำอย่างเสมอต้นเสมอปลาย เขาถึงเล่นวอลเย์บอลได้ถึงอายุสามสิบกว่า''

        แม้ในวัย 70 ปี ของ น.อ.ชูเกียรติ ไทยใหญ่ ข้าราชการเกษียณของกองทัพอากาศ จะเลิกนั่งเฮดโค้ชไปหลายปี ยังเป็นที่ปรึกษาให้สโมสรทหารอากาศ ทีมลูกยางที่ลุงใหญ่ สร้างมากับมือ

        พร้อมทิ้งท้ายว่า จะไม่หนีจากวงการวอลเลย์บอลไปไหน หากยังหายใจอยู่