จากปากกายอดทอง : ไม่...จักรยานอากาศ...ไม่ได้หรือ?

ไม่...จักรยานอากาศ...ไม่ได้หรือ?

15/02/2011 14:18:47 น.

เมื่อกาลครั้งกระโน้น ที่ผมกำซาบซ่านกับภาพ เดนิส ลอว์ โผนลอยตัวคว้างปานประหนึ่งจะแขวนตัวกลางอากาศ ตวัดเท้าเหนือกระหน่ำลูกหนังสนั่น พุ่งแหวกอณูอากาศ กระทบซวบสู่ก้นตาข่าย ทั้งภาพเคลื่อนไหวเลือนลางที่เคยเห็น และภาพขาวดำในปูมลูกหนัง

ฉายา "ราชาสตั๊ดเหินหาว" จึงเกิดขึ้นเป็นกำนัลให้กับ เดนิส ลอว์

ผมเชื่อว่า การทำประตูของ เวย์น รูนี่ย์ ที่โอลด์ แทร็ฟฟอร์ด เมื่อวีกเอนด์ ก็เป็นลีลาสตั๊ดเหินหาวที่สวยสุดยอด ไม่แพ้ประตูในตำนานของ เดนิส ลอว์ และจะอยู่ในความทรงจำของแฟนบอลสาวกปีศาจแดงนานเท่านาน

มีหลายคนที่ใช้คำว่า "จักรยานอากาศ"

ทำไมต้องจักรยานอากาศ?

ในวิกิพีเดีย อธิบายแบบ Common English ง่ายๆ พื้นๆ ว่า Bicycle Kick เอามาจากการขยับสลับขาสองขา ที่เป็นท่าสูตรสำเร็จของการยิงประตูแบบนี้ ดูเหมือนกันการถีบจักรยาน (มีอีกคำคือ Scissors Kick ที่แปลเป็นไทยตรงตัวว่า เตะกรรไกร ไม่มีใครเอามาใช้เป็น ลูกกรรไกรอากาศ แต่ก็มีบ้างที่ทับศัพท์ ซิสเซอร์ส คิก)

นักข่าวกีฬารุ่นพ่อก็คงแปลตรงตัว Bicycle Kick - ลูกเตะจักรยาน แต่ยังไงมันก็ทะแม่งๆ เลยเพิ่มคำว่า อากาศ เข้าไป...เป็น "ลูกเตะจักรยานอากาศ" เพื่อขยายให้รู้ว่าลอยตัวยิงประตู

ส่วนตัวเอง ผมไม่เคยใช้คำว่า...ลูกจักรยานอากาศ...เพราะไม่เห็นภาพครับว่ามันจะเป็นจักรยานได้อย่างไร ต่อให้นักปั่นลอยตัวหงายท้องถีบจักรยานด้วย เอ้า!

การปั่นจักรยานของสองขานั้นที่เป็นการซอยเข้า...(ไม่ใช่ ซอยยิก ศัพท์เฉพาะของ บอ.บู๋ นะครับ)

แต่ลีลาการลอยตัวยิงประตูกกลางอากาศนั้น เป็นท่า Acrobatic กึ่งกายกรรม ที่ผู้ทำจะต้องเตะเท้าหน้านำขึ้นมา เพื่อสร้างแรงยกลอยตัวกลางอากาศ แล้วเท้าหลังคือเท้ายิงเหนือหัว ตวัดเตะเข้ามาใส่เป้าหมายคือลูกบอลด้วยหลังเท้าเต็มตีนเตี่ย หากจะดูลีลาสลับของขาแล้ว เป็นการเตะสลับออกไปของขา ไม่ใช่ซอยเข้ามาแบบการปั่นจักรยาน

คนไทยเราคุ้นเคยลีลานี้ ก็จากท่าฟาดหน้าเนตของตะกร้อข้ามตาข่ายแหละครับ

ภาษาเยอรมันใช้คำว่า Fallruckzieher มีความหมายว่า Falling Backward Kick ซึ่งตรงประเด็นเป๊ะคือ ลอยตัวตีลังกาหลังเตะ

อิตาเลียนใช้ Rovesciata มีความหมายว่า Reversed คือ สลับ (สลับขาในการเตะ)

สเปนใช้ Chalaca หรือ Chilena ความหมายเดียวกันคือ สลับ

นอร์เวย์มาแปลกใช้ Brassespark ยกให้เป็นลีลา Brazilian Kick เชิงลูกหนังมาจากบราซิล

ในปูมลูกหนัง (ที่วิกิพีเดียเล่า) กลับมีบันทึกว่า นักบอลที่ลอยตัวตีลังกาเตะโอเวอร์เฮด คิก ทำประตูเช่นนี้ เป็นคนแรกชื่อ Basque Ramon Unzaga เมื่อเขาเล่นกับทีมกะลาสีเรือชาวอังกฤษ ใน ค.ศ. 1914 ไม่ใช่บราซิลเลียน แต่เป็นคนเปรู!

หากที่มีบันทึกในแมตช์ฟุตบอลอย่างเป็นทางการ ผู้ทำประตูเช่นนี้ เป็นนักเตะอิตาเลียนชื่อ Carlo Parola เมื่อวันที่ 15 ม.ค.1955

และที่น่าสนใจมากก็คือ มีบันทึกว่า ฟุตบอลโลก รอบคัดเลือก โซนเอเชีย เมื่อวันที่ 12 พ.ค. 1957 (ก่อนฟุตบอลโลก 1958 ที่สวีเดน) ในแมตช์ระหว่างอินโดนีเซีย กับ จีน (ไต้หวัน) นักเตะทีมอินโดนีเซียคนหนึ่งชื่อ Ramang ทำประตูชัยด้วยลูกลอยตัวตีลังกายิงประตู

ปรากฏว่า นายรามัง ยอดดาวยิงนี้ แกเคยเป็นนักเซปักตะกร้อตัวหน้าฟาดมาก่อน...ลูกลอยโด่งมาหน้าประตู แกก็เลยยกฟาดซะ ไม่เหลือ

ผมว่า ภาษาไทยเรียกว่า ลูกตีลังกาเตะ นั้นเห็นภาพเข้าใจมากกว่าแปลทับศัพท์จากภาษาอังกฤษดั้งเดิมว่า จักรยาน(อากาศ)นะครับ

แต่ใครจะใช้ก็ไม่ผิดอะไร...

เพียงแต่ ใครไม่เคยใส่สตั๊ด ลองหัดในสนามเองสมัยยังเป็นเด็ก...ไม่รู้หรอกครับว่า ระหว่างการลอยตัวตีลังกาฟาดลูก กับ ลูกจักรยานอากาศ นั้น...

ชื่อมัน อิน ต่างกันแค่ไหน

-ยอดทอง-

คอลัมน์อื่น ๆ